BÓKUN 35

Kæra á hendur utanríkisráðherra Íslands

 

Þrjátíu Íslendingar hafa kært Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra fyrir landráð. Þess er krafist að lögreglurannsóknar- og greiningardeild ríkislögreglustjóra taki til rannsóknar hvort undirbúningur og framlagning frumvarps utanríkisráðherra um breytingu á lögum um Evrópska efnahagssvæðið, nr. 2/1993 (bókun 35), sem nú er til meðferðar á Alþingi, brjóti gegn stjórnskipan ríkisins og æðstu stjórnvöldum lýðveldisins Íslands, þannig að jafna megi til landráða, en samkvæmt 2. mgr. 5. gr. lögreglulaga nr. 90/1996 hefur rannsóknar- og greiningardeild ríkislögreglustjóra m.a. það hlutverk að koma í veg fyrir og rannsaka „landráð og brot gegn stjórnskipan ríkisins og æðstu stjórnvöldum“.

 

 Málsatvik og lagarök: Fyrrgreint frumvarp utanríkisráðherra felur í sér breytingu á lögum nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið, nánar tiltekið 4. gr. þeirra laga sem skuli orðast svo:

Ef skýrt og óskilyrt lagaákvæði sem réttilega innleiðir skuldbindingu samkvæmt EES-samningnum er ósamrýmanlegt öðru almennu lagaákvæði skal hið fyrrnefnda ganga framar, nema Alþingi hafi mælt fyrir um annað. Sama á við um skuldbindingar sem eru innleiddar með stjórnvaldsfyrirmælum ef þau eru ósamrýmanleg öðrum stjórnvaldsfyrirmælum.

 

Efni umrædds frumvarps miðar að því að eldri reglur sem fela í sér innleiðingu á „skuldbindingu“ samkvæmt EES-samningnum skuli ganga fyrir yngri lögum sem Alþingi setur ef ekki er efnislegt samræmi á milli. Frumvarpið miðar að því að skerða löggjafarvald Alþingis og afhenda dómsvald úr landi. 

 

Að áliti þeirra sem að kærunni standa er utanríkisráðherra óheimilt, að óbreyttri stjórnarskrá lýðveldisins Íslands nr. 33/1944, að leggja til við Alþingi að komið verði á þeirri skipan sem í frumvarpinu greinir. Standi vilji ráðherra og þingmanna til að veikja íslenskt löggjafarvald og dómsvald þarf fyrst að breyta stjórnarskrá og setja þar inn ákvæði sem heimilar slíkt.  

 

Með frumvarpi utanríkisráðherra um bókun 35 er lagt til að Alþingi löghelgi fyrirmæli um almennan forgang EES-reglna hérlendis. Slíkt ákvæði fæli í sér grundvallarbreytingu á íslenskum rétti, þar sem íslenskir dómstólar munu ekki lengur hafa neitt vald til hvorki samræmisskýringar né lagatúlkunar af öðrum almennt viðurkenndum toga ef íslensk lög stangast á við EES reglur. Þess í stað er lagt til að líta beri alfarið fram hjá skýrum íslenskum lagaákvæðum sem mæla fyrir um annað en EES-reglur. Túlkunarvald um þessar EES reglur verður m.ö.o. alfarið eftirlátið erlendum dómstólum. Verði frumvarpið að lögum þá er með því verið að framselja dómsvald úr landi í bága við stjórnarskrá, því samkvæmt 2. gr. stjórnarskrárinnar skal enginn fara með dómsvald á Íslandi aðrir en þeir sem réttilega hafa verið skipaðir í dómaraembætti samkvæmt íslenskum lögum, sbr. 59. gr. stjskr.

 

Verði frumvarpið að lögum væri verið að takmarka löggjafarvald Alþingis án þess að stjórnarskráin heimili slíkt. Á þann hátt miðar frumvarpið að því að veikja Alþingi og vega að fullveldi Íslands, auk þess sem frumvarpið vegur að réttaröryggi borgaranna og fyrirsjáanleika laga með því að ekki yrði lengur unnt að treysta því að ný lög frá Alþingi muni standast gagnvart eldri EES-skuldbindingum.

Hópurinn telur að frumvarpið um bókun 35 sé grafalvarlegt mál sem snertir innstu taug stjórnskipunar Íslands og fallið gæti undir hugtaksskilgreiningu á landráðum.

 

Bent er á að ef þingmenn á Alþingi Íslendinga ætla að misvirða og  beinlínis brjóta í berhögg við stjórnarskrá lýðveldisins með þeim hætti sem hér um ræðir felst ekki aðeins í því aðför að stjórnskipuninni, heldur væru þeir einnig að ganga gegn því drengskaparheiti sem þingmenn hafa sjálfir undirgengist gagnvart stjórnarskránni sem okkar æðstu réttarheimild. Með þessu væru þingmenn og ráðherrar að grafa undan stjórnarskránni og lýðveldinu Íslandi með stjórnskipulega ólögmætum og ólýðræðislegum leiðum sem ekki er unnt að líta öðruvísi á en að teljist  brot gegn öryggi og sjálfstæði lýðveldisins Íslands, sem jafna mætti við ólögmæta ríkisvaldsyfirtöku, sem ótvírætt hefði ófyrirsjáanlegar og mögulega grafalvarlegar afleiðingar í för með sér fyrir samfélagið allt.

 

Erindi þetta er sett fram með vísan til þess að þegar kjörnir fulltrúar bregðast beri almennum borgurum skylda til að koma lýðveldinu og réttarríkinu til varnar. Við þær aðstæður sem hér eru uppi og lýst hefur verið hér að framan telja almennir borgarar undir merkjum hóps er nefnir sig Þjóðfrelsi, sig knúna - og tilneydda - til að leggja fram kæru þessa á hendur framsögumanns fyrrgreinds frumvarps, Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra.